Kategori : Teknoloji , Yazar : hakan s. , Okunma : 342
 Microsoft şirketinin ürettiği Office 2003 paketinde yer alan kelime işlemci programı Word, bazı kelimelere verdiği “eşanlamlılar”la şaşırtıyor. Word’ün eşanlamlılar sözlüğüne göre “sağcı” kelimesinin eşanlamlıları “gerici” ve “mürteci”, solcu kelimesinin eşanlamlıları ise “ilerici” ve “modern”.
Türkiye’de milyonlarca bilgisayar kullanıcısı tarafından bilinen Word programında, yazılmış herhangi bir kelimeye sağ tıklayarak “eşanlamlılar” menüsünden kelimelerin eşanlamlılarına bakılabiliyor. Örneğin bir Word sayfasına “doğa” yazıp kelimeye sağ tıklayarak eşanlamlılarına baktığınızda program size “tabiat” ve “hilkat” gibi kelimelerini öneriyor. Ancak sözlükteki bazı kelimelerin eşanlamlılarının hazırlanmasında ciddi hatalar ve önyargılar göze çarpıyor. Word’ün sözlüğü, “sağcı” kelimesine “gerici, mürteci, tutucu, ticanî, tarikatçı, sağ, konservatif, muhafazakâr” kelimelerini eşanlamlı gösteriyor. “Sağcı”ya irticayı layık gören sözlük hazırlayıcıları, solcu kelimesine ise adeta “torpil geçiyor”. Çünkü Word sözlüğüne göre “solcu” kelimesinin eşanlamlıları; “ilerici, modern, yenici, reformcu, çağcıl, öncü, terakkiperver ve ıslahatçı.”
Sözlüğü hazırlayanlar sağcı ve solcu arasında bu şekilde açık bir tercih yapsa da Türk Dil Kurumu (TDK) her iki kelime konusunda tarafsız ve objektif kalmayı tercih ediyor. Türk Dil Kurumu’nun internetten de ulaşılabilen Güncel Türkçe Sözlüğü’nde sağcı, “sağ görüşlü partilerin yandaşı (olan)”, solcu ise “sol görüşlü partilerin yandaşı olan (kimse)” şeklinde tarif ediliyor. Bir kelimenin eşanlamlılarını hazırlarken o kelimeyi çağrıştıran bütün yakın kelimelerin kullanıldığını düşünmek bile Word’ün sözlüğünü mazur göstermeye yetmiyor. Çünkü sağcı kelimesinin anlamı “mürteci ve gerici”ye kadar genişletilebiliyorsa, solun aşırı uçlarında yer alan “sosyalist”, “komünist”, hatta “ateist” kelimelerinin de solcuyla eşanlamlı gösterilmesi gerekiyor.
Word’ün eşanlamlılar sözlüğü pek çok kelimede daha ilginç sonuçlar veriyor. Sözlüğe göre “bilgisayarla çıkrık, milliyetçiyle şoven, kediyle maymun, camiyle katedral, askerle başıbozuk, faşistle komünist eşanlamlı. “Irkçı” kelimesi ise hem “ilerici”, hem de “gerici” anlamlarını taşıyor.
“Maksadını aşan bir uygulama”
Microsoft Türkiye Ofisi, sağcı ve solcu kelimelerine gösterilen eşanlamlıların “hatalı ve maksadını aşan bir uygulama olduğunu” belirtiyor. Microsoft yetkilileri yazım ve sözcük önerme fonksiyonlarının kendileri tarafından hazırlanmadığını, bir dış firmadan hizmet alındığını ifade ediyor. Uyarımız üzerine Microsoft Türkiye’nin bilgi istediği bu firma, “Microsoft Office türü programları kullananların, karşılık olarak sözcüklerin saf ve birincil anlamlarının dışındaki yan anlamlı alternatiflerine de erişmeyi arzu eden bir profile sahip olması nedeniyle, birden fazla kaynağa da başvurulduğu” açıklamasını yaptı. Firma, TDK yayınlarından da yararlanmakla birlikte temel kaynak olarak tek bir yayına bağlı kalmamış.
Microsoft Türkiye yetkilileri, vatandaşların gösterdiği ulusal hassasiyete duydukları saygı gereği ürünün bundan sonraki versiyonlarında söz konusu hataların giderilmesi için gerekli çalışmaların başlatıldığını bildirdi. İçinde Word, Excel, PowerPoint, Outlook, Publisher, Access ve InfoPath yazılımlarının yer aldığı Office program paketinin en son sürümü 2003 yılında yayınlanmıştı. Office 2007 sürümünün ise halen geliştirilmesi devam ediyor.
Yorumlar () |
|
|
|
|
 |
