Kategori : Dini Yazılar / Genel , Yazar : Ömer ÖZBEK , Okunma : 2944 Hz. Peygamber, "kime iyilik edeyim" diye soran bir sahabîye şu karşılığı vermiştir: "Annene, sonra annene sonra yine annene, sonra babana, sonra en yakın olanlara" (Buhârî, Edeb, 2; Müslim, Birr, 1, 2; Ebû Dâvud, Edeb, 120). Yine Peygamber Efendimiz "Anne Cennet kapılarının ortasındadır" (İbn Hanbel, V, 198); "Cennet annelerin ayakları altındadır" (Nesâî, Cihad, 6) buyurmuştur. Tüm bu hadislerde anne babaya ve sonra yakınlara, onların dostlarına iyilik ve ikramda bulunmanın önemine dikkatler çekilmiştir. Ayrıca vefatlarından sonra da anne-babayı rahmetle anmak, onlar için hayır dua etmek, hayır yapmak, vasiyetlerini yerine getirmek gerekir........
Kur'an çerçevesinde çocukların ana ve babalarına karşı sorumlulukları
1. Sorumluluğun Tanımı:
Sorumluluk (responsibility) ya da eski dildeki deyimiyle mesuliyet, kişinin yaşına ve durumuna uygun olarak yapması ya da yapmaması gerekenleri bilmesi ve bunların gereğini yerine getirmesidir.
Sorun çocuğun sorumluluğu olunca eğitim penceresinden bakarak sorumluluğu kısaca “erken çocukluk dönemlerinden başlayarak çocuğun yaşına, cinsiyetine ve gelişim düzeyine uygun olarak görevlerini yerine getirmesi bilinci” şeklinde tanımlayabiliriz.
Bir başka şekilde ise, “çocuğun doğduğu andan itibaren başlayan, çocuğun ilk izlenimleri ile gelişen, kişinin kendini başkalarıyla paylaşması ve kendinden bazı ödünler vermesi” şeklinde tanımlanabilir.
Kur'an-ı Kerim’de sorumluluk anlamını karşılayan “mesuliyet” genelde “kişiyi sorgu ile karşı karşıya bırakacak olan ödev ve görevler ile kişinin bu görevler karşısındaki durumu” anlamında kullanılmıştır.
2. Çocukların Anne-Babalarına Karşı Görev ve Sorumlulukları: Kur'an’da çocukların anne ve babalarına karşı olan sorumlulukları çeşitli ayetlerde dile getirilmiştir. Biz bunları küçükbaşlıklar şeklinde vereceğiz.
A) Çocuklar anne ve babalarına karşı iyi davranmalı ve itaat etmelidirler: "Biz insana ana babasına iyilik yapmasını da tavsiye ettik." (Lokman, 31/14). Allah’ın tavsiyesi bir emir niteliği taşır. Böylece Allah anne-babaya iyilik yapmayı emretmiştir. Çünkü bir çocuğun yetişip büyümesinde en büyük fedakârlığı, onlar gösterir.
Anne-babanın çocuklar üzerinde hakları büyük olduğu için çocukların anne-babalarına karşı görev ve sorumlulukları çok fazladır. Yüce Allah, kutsal kitabımız Kur'an-ı Kerim’de bu görev ve sorumlulukları çeşitli ayetlerde bize bildirmiş her konuda olduğu gibi bu konuda da Kur'an’ın bize hidayet kaynağı ve rehber olmasını sağlamıştır. Çocuk için anne-babanın rızası çok önemlidir. Peygamberimiz de (s.a.s.): "Allah'ın rızası, babanın rızasında, gazabı da gazabındadır" (Buhârî, el-Edebü'l-Müfred, 1; Tirmizî, Birr, 3) buyurmuştur.
Abdullah b. Mes'ud diyor ki: "Peygamber (s.a.s.) Efendimize: Allah'ın katında en sevgili amel hangisidir? diye sordum, Peygamber (s.a.s.): Vaktinde eda olunan namazlar, buyurdu. Namazdan sonra hangisi daha sevgilidir? dedim. Ana-babaya iyilik etmektir, buyurdu. Sonra hangisidir? dedim. Allah yolunda cihaddır, buyurdu. (Riyâzu's-Sâlihîn, I, 347). Bu hadisi şerifte anne-babaya iyilik etmenin Allah uğrunda gösterilen cehd-ü gayretten daha önemli olduğu vurgulanmıştır.
